Iran_bazar_khoy

بازار خوی یکی از جاذبه های گردشگری شهرستان خوی است که در ضلع شرقی این شهر واقع شده است. مجموعه بازار خوی از چند راسته بازار سر پوشیده، سراها، چهار سوهای خوش ترکیب و گذرهای قدیمی که بقایای بافت بزرگتری است، تشکیل شده است.

شهرستان خوی به سبب قرار گرفتن بر سر جاده های معروف بازرگانی مانند: جاده ابریشم، مکه یولی، راه طرابوزان به جلفا و… و همچنین به سبب مرکزیت اقتصادی از قدیم دارای کاروانسراهای متعدد، جهت تخلیه کالا و استراحت بازرگانان، و بازاری وسیع و گسترده جهت داد و ستد کالای مختلف را دارا بوده است. در گذشته خوی دارای مرکز اقتصادی و بازاری بزرگ بوده، ولی در دوره های مختلف تاریخی به علت وجود سوانح طبیعی و انسانی، که شهر کهن رو به نابودی گذاشته، به تدریج شهری نو و جدید درکنار آن به وجود آمده و بازار قدیمی فعلی شهر خوی مربوط است به آبادانی دوره های اخیر، که از اواخر قرن دوازده هجری شروع شده است.

تاریخ احداث بازار فعلی دوره صفویه به بعد است و بیشتر قسمت‌های آن به دستور عباس میرزای قاجار و توسط امیر احمدخان دنبلی، در اوایل دوره قاجاریه ساخته شده‌است.

با توجه به ویژگی‌های معماری، اقلیمی بازار خوی ، مانند بازارهای اصفهان، کرمان، اراک، فاقد تزئینات خاص گچبری و کاشی‌کاری و کتیبه می‌باشد، تنها در بعضی قسمت‌ها، مخصوصا در چهار سوهای آن نظم و دقت قابل توجهی در کاربرد و رگه چینی آجر، به کار رفته است.

در گذشته سنگفرش زیبایی کف بازار را پوشانده بود، لوله کشی آب شرب نیز درست از وسط بازار می‌گذشت و قسمت شمالی و جنوبی شهر را به هم وصل می‌کرد. فاضلاب شهری که در بازار و کوچه های اطرافش وجود دارد، قدیمی ترین فاضلاب در سطح ایران می باشد.

از قسمت های قابل توجه این مجموعه این است که، هر کدام از راسته ها، مربوط به شغل معینی بوده و به نام همان شغل، مانند: مسگر بازار، بورکچی بازار، زرگر بازار، خرازی بازار، فرشچی بازار و… و یا به نام اشخاص خیر که در عمران و آبادی بازار، نقش مؤثر داشته اند، مانند: امیر، جواد، حاجی بابا و… و معروف بوده است که هم اکنون نیز نام های قدیمی را دارند.

در بازار خوی ، مراکزی نیز جهت رفع نیازها و احتیاجات مردم و بازاریان موجود است، مانند: کاروانسراها ؛ مثل کاروانسرای خان، میرزا هاشم، قوشا کاروانسرا و … حمام هایی نیز در این مجموعه قرار گرفته است، مانند: ائل حامامی در قسمت شرق و چسبیده به میدان قپان (خشکبار) و محمد بیگ، در اول بازار، از طرف خیابان انقلاب و در جوار مسجد ملا حسن، که از حمام های زیبا و سنتی خوی هست، با تزئینات و گچ بری های زیبایی که همانندش را می توان در شیراز، مانند گرمابه وکیل دانست. و از اصول معماری قابل توجّه و مورد مطالعه این مجموعه، یکی هم اگوی بازار ( فاضلاب بازار) می باشد، که با اصول فنی و مهندسی صحیح و پیشرفته انجام گرفته است.

khoy bazar (1)

khoy bazar (2)

khoy bazar (3)

khoy bazar (5)

khoy bazar (4)

مطالب مشابه

دیدگاه خود را بنویسید