مسجد سنگی ترک با کنده‌کاری‌های باشکوه و کتبیه‌های زیبا

مسجد جامع ترک یکی از زیباترین مساجد سنگی استان آذربایجان شرقی بوده که در شهر ترک در ۲۹ کیلومتری شهر میانه قرار دارد. شگفتی‌های منحصر به فـرد و شیوه معماری و مصالح ساختمانی که در مسجد سنگی ترک به کار رفته، باستان‌شناسان را به تحیر واداشته و در عین حال تاریخ درخشان هنر معماری اسلامی را در قرون گذشته به تماشای علاقه‌مندان می‌گذارد.

بر در و دیوار مسجد تاریخ ۱۰۱۶ هجری قمری دیده می شود که مقارن با مقارن با حکومت شاه عباس صفوی است. علاوه بر این طبق کتیبه موجود در محل، این مسجد به سال ۱۲۸۲ هجری قمری پس از تخریب بر اثر زلزله، در زمان سلطنت ناصرالدین شاه قاجار و توسط حاج عباس ترکی باز سازی شده است.

تاریخ بنای مسجد سنگی ترک مشخص نیست زیرا هیچ کتیبه‌ای در این رابطه وجود ندارد؛ البته برخی بنای آن را به زمان حیات حسن بن علی، برخی دیگر به سده ششم هجری و برخی نیز به سده هشتم هجری و دوران حکومت سلطان محمد خدابنده مربوط می‌دانند.

مسجد سنگی ترک به دفعات مورد مرمت قرار گرفته و آخرین بار در سال ۱۳۶۳ توسط میراث فرهنگى استان نوسازى و مرمت شد.

مسجد ترک میانه (5)

در کتیبه‌اى بر سنگ‌هاى وسط دو پنجره مسجد، تاریخ تعمیر آن و عبارتى در معرفى معمار و استاد بنا (عبدالوهاب) و بانى مسجد (حاجى مراد ترکى) نقر گردیده است.

در ضلع جنوب غربی مسجد آرامگاهی وجود دارد که منسوب به بانی یا معمار آن است.

کل بنا و نمای بیرونی این مسجد از سنگ ساخته شده است. این مسجد سنگی یک صحن با دو در ورودی، شبستان و مناره داشته که گل دسته و قسمت فوقانین منهدم شده است. کتیبه‌ای در پیشانی دیوار در داخل هفت ترنج نوشته شده و یک کتیبه سنگی در کنار در ورودی دیده می شود.

شبستان مستطیل شکل این مسجد دارای ابعاد ۹۰/۱۷ × ۵/۲۱ متر است. یک گنبد بزرگ بر فراز جلوخان محراب و ۱۲ گنبد کوچکتر روی ستون‌های سنگی حجاری شده و جرزهای شبستان استقرار یافته اند. همچنین شبستان مسجد دارای یک محراب اصلی با مقرنس کاری ساده و دو محراب کوچکتر سنگی نقش دار است که در طرفین محراب اصلی قرار دارند.

این محراب خود از اهمیت ویژه ای برخوردار است و بسیار استادانه ساخته شده است، این محراب از سنگى یک پارچه تراشیده شده و کنده‌کارى‌هاى دیدنى دارد.

مسجد ترک میانه (10)

کنده‌کاری‌های باشکوه و کتبیه‌های زیبای آن، که به خط زیبای نستعلیق تزئین شده حکایت از دقت، نبوغ و ظریف‌‌کاری معماران مسلمان آن دوران دارد. ستون‌های این مسجد به گونه‌‌ای زیبا و حیرت‌انگیز با سنگ‌های یک‌پارچه و قرمز، هر بیننده‌ای را به تحیر و تفکر وا می‌دارد.

یک ستون از این مسجد‌ که تفاوت اساسی با ستون‌های دیگر دارد، نشان می دهد که این ستون‌ بعدها در هنگام تعمیر به جای ستون اصلی به کار رفته است. این مسجد ۱۰ قسمت متمایز دارد که ساختمان اصلی آن تماما از سنگ، بنا شده و شبستا‌ن‌های آن بعدها با آجر ساخته شده است.

مسجد ترک میانه (4)

مسجد ترک میانه (9)

مسجد ترک میانه (6)

مسجد ترک میانه (11)

مسجد ترک میانه (1)

مسجد ترک میانه (2)

مسجد ترک میانه (3)

اسماء بهتاش

من اسماء بهتاش، رئیس هیئت مدیره شرکت بینش فراگیر ارک سفر هستم. دوره کارشناسی رو در رشته مدیریت جهانگردی و دوره کارشناسی ارشد رو در رشته اکوتوریسم دانشگاه تبریز گذروندم. از اوایل تحصیلم به مباحث گردشگری علاقمند شدم و تصمیم گرفتم علاوه بر تحصیل، در این زمینه فعالیت کنم. از این رو، تصمیم خودم رو با تولید محتوای گردشگری برای ضمیمه گردشگری سفرنامه ارک عملی کردم. همچنین به عنوان سردبیر نشریه کوله پشتی، فصلنامه تخصصی گردشگری انجمن علمی جغرافیا و گردشگری دانشگاه تبریز، در کنار هم‌تیمی‌های خوش ذوقم بودم. از سال ۱۳۹۳، کسب و کار ما با عنوان ارک توریسم، وب‌سایت تولید محتوای تخصصی گردشگری، راه اندازی شد. من به مباحث فرهنگی علاقه‌مندم و در مورد فرهنگ تبریز در ارک توریسم می‌نویسم. به زبان‌های فارسی، انگلیسی و ترکی استانبولی مسلطم. راهنمایی تور و اجرای رویدادهای گردشگری از دیگر فعالیت‌های مورد علاقه‌ام هست. از سال ۱۳۹۶ نیز در پروژه یک دقیقه با تبریز با هدف تولید محتوای ویدیویی برای شهر زیبای تبریز همکاری می‌کنم.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.