دیوار بزرگ گرگان؛ طولانی ترین اثر تاریخی ایران

دیوار بزرگ گرگان یا دیوار سرخ، دیواری تاریخی است که از کنار دریای خزر در ناحیه گمیشان آغاز شده و تا کوه‌های گلیداغ در شمال شرق کلاله ادامه می‌یافته‌است. هم‌اکنون تقریباً تمام این دیوار از میان رفته‌است و تنها بخش‌های کوچکی از آن که در زیر خاک مدفون مانده، باقی است. این دیوار در متون قدیمی “مار سرخ” نیز نامیده‌شده‌است.

13910231122714639_PhotoL

برخی معتقدند دیوار بزرگ گرگان به دوره‌ی مادی، هخامنشی یا اشکانی مربوط می‌شود؛ ولی مطالعات باستان‌شناسی انجام‌شده نشان می دهد که دیوار بزرگ گرگان به اواخر دوره‌ی ساسانی متعلق است و بازه‌ی زمانی ۴۲۹ میلادی تا حدود سال ۶۱۵ میلادی را دربرمی‌گیرد.

base-22

از لحاظ قدمت، دیوار چین که به دوره‌ی پیش از تاریخ مربوط می‌شود قدیمی‌ترین دیوار در دنیاست. دیوارهای آنتونی در یونان، دیوار گرگان و تمیشه که تقریبا در یک دوره هستند در رده‌ی بعدی قرار دارند. از نظر طولی میز دیوار بزرگ گرگان پس از دیوار چین، دومین دیوار طولانی در قاره‌ی آسیا می باشد؛ ولی در جهان پس از دیوار چین با حدود شش‌هزار کیلومتر طول و دیوار لیمز با حدود ۵۰۰ کیلومتر طول، دیوار گرگان سومین دیوار طولانی جهان است.

mapWallGorgan

نخستین بار اریک اشمیت باستان شناس آمریکایی، هنگام عبور از منطقه گرگان با هواپیما، متوجه وجود دیوار قرمز رنگی شد که عکس برداری های وی اسناد مهمی را برای باستان شناسان بعدی برجای گذاشت.

DivareGorgankoreajorpazi

باستان شناسان طی بررسی های خود شاهد تعداد زیادی کوره و کارگاه ساخت آجر در طول دیوار و در فواصل نزدیک به آن بوده اند که نشان دهنده کارگاه صنعتی بسیار بزرگ برای احداث این دیوار می باشد. این یافته ها نشان می دهد که در ساخت این دیوار ده ها میلیون قالب آجر به کار رفته است. طبق برآوردها۳۰هزار سرباز می‌توانستند در طول دیوار مستقر شوند.

Divar-sorkh-Gorgan (3)-1401271113

یکی از جنبه های قابل توجه این دیوار، مهندسی پیشرفته آن و مصالح به کار رفته می باشد که در مقایسه با دیوار چین و لیمز مشخص می شود. مصالح به کار رفته در دیوار چین سنگ، چوب و آجراست، در حالی که تمام ۲۰۰ کیلومتر دیوار گرگان از آجر ساخته شده است.

در مقابل دیوار، خندقی نیز وجود دارد که در زمان جنگ آب گرگان رود به سمت این خندق هدایت می شده تا مانعی برای نفوذ دشمن باشد. علاوه بر این، یک سد نیزبه نام کرگز روی دیوار گرگان ساخته شده بود تا آب کورد نیاز خندق تأمین شود.

Divar-sorkh-Gorgan (5)-1401271113

از ویژگی های دیگر این دیوار می توان به ۳۶ قلعه موجود در پشت دیوار گرگان اشاره کرد. وسعت این قلعه ها ۵ تا ۲۰ هکتار بوده که همه ی آن ها ویژگی های دفاعی دارند. در نواحی غربی دیوار که بیشتر دشت و بیابان است و دید بیشتری وجود دارد قلعه‌ها با تراکم کمتری ساخته شده‌اند، ولی در نواحی شرقی که تپه ماهور و کوهستان بیشتری به‌چشم می‌خورد قلعه‌ها متراکم‌تر هستند. بزرگترین قلعه در میان این قلعه های پشتیبان، ۳۳۰ هکتار وسعت دارد.

Divar-sorkh-Gorgan (6)-1401271113

اکنون بخشی از دیوار در منطقه “پیشکمر” شمال شرق کلاله وجود دارد که بهترین جا برای دیدن این دیوار، شمال گنبد به سمت کلاله و مراوه تپه بوده و بهترین محل در این مناطق نیز روستای ” تمر قره قوزی” می باشد.

از جنبه گردشگری به شرط فراهم شده امکانات لازم، بازدید این اثر تاریخی پر جاذبه می تواند مکمل تورهایی برای جهانگردی در استان گلستان باشد.

Divar-sorkh-Gorgan (7)-1401271113

Divar-sorkh-Gorgan (9)-1401271113

13910231122717576_PhotoL

gorgan-wall

IMAGE634096180832343750

اسماء بهتاش

من اسماء بهتاش، رئیس هیئت مدیره شرکت بینش فراگیر ارک سفر هستم. دوره کارشناسی رو در رشته مدیریت جهانگردی و دوره کارشناسی ارشد رو در رشته اکوتوریسم دانشگاه تبریز گذروندم. از اوایل تحصیلم به مباحث گردشگری علاقمند شدم و تصمیم گرفتم علاوه بر تحصیل، در این زمینه فعالیت کنم. از این رو، تصمیم خودم رو با تولید محتوای گردشگری برای ضمیمه گردشگری سفرنامه ارک عملی کردم. همچنین به عنوان سردبیر نشریه کوله پشتی، فصلنامه تخصصی گردشگری انجمن علمی جغرافیا و گردشگری دانشگاه تبریز، در کنار هم‌تیمی‌های خوش ذوقم بودم. از سال ۱۳۹۳، کسب و کار ما با عنوان ارک توریسم، وب‌سایت تولید محتوای تخصصی گردشگری، راه اندازی شد. من به مباحث فرهنگی علاقه‌مندم و در مورد فرهنگ تبریز در ارک توریسم می‌نویسم. به زبان‌های فارسی، انگلیسی و ترکی استانبولی مسلطم. راهنمایی تور و اجرای رویدادهای گردشگری از دیگر فعالیت‌های مورد علاقه‌ام هست. از سال ۱۳۹۶ نیز در پروژه یک دقیقه با تبریز با هدف تولید محتوای ویدیویی برای شهر زیبای تبریز همکاری می‌کنم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.